Hoos u dhaca tirada rasmiga ah ee Ebola waa war wanaagsan, laakiin khatarta ayaa weli ah

Xogta ugu dambeysay ee Ebola ee ka timid Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Democratic Congo waxay u muuqataa mid rajo leh kadib markii tirada kiisaska ay si weyn hoos ugu dhacday.

Markii hore, masuuliyiintu waxay ka hadlayeen in ay jiraan in ka badan 1,000 kiis oo la tuhunsan yahay iyo ku dhowaad 250 dhimasho ah.

Hadda waxay soo sheegayaan in ay jiraan ku dhowaad 380 kiis oo la xaqiijiyay gudaha DRC, oo ay ku jiraan 60 dhimasho, iyo sidoo kale 15 kiis oo kale oo la xaqiijiyay iyo hal dhimasho oo ka dhacay dalka Uganda.

Si kastaba ha ahaatee, farqi muhiim ah ayaa jira: hadda xogtu waxay ka hadlaysaa kiisas la xaqiijiyay, halkii hore laga ahaa kiisas la tuhunsan yahay.

Sidaas darteed, waa khalad in loo maleeyo in hoos u dhaca tiradu uu si toos ah uga dhigan yahay in faafitaanku uu noqday mid khatar yar.

Hoos u dhaca ayaa ka dhashay xog ka wanaagsan, kadib markii shaybaarro ay awood u yeesheen inay ka saaraan bukaanno badan oo qandho qaba laakiin qaba cudurro kale sida duumada, oo aad ugu badan Congo.

Agaasimaha Guud ee Hay’adda Caafimaadka Adduunka, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, ayaa sheegay in faafitaanku uu “si aad u degdeg ah u bilaabmay,” balse kooxaha ka jawaabaya ay hadda “bilaabayaan inay la qabsadaan xaaladda.”

Si kastaba ha ahaatee, caqabadda ugu weyn ayaa weli ah dabagalka dadka lala xiriiray bukaannada.

Kaliya qiyaastii 45% dadka si toos ah ula xiriiray qof Ebola qaba ayaa hadda la raadraacayaa, taas oo qayb ahaan sababteedu tahay in meesha uu ka bilowday cudurku ay ku taallo gobol ay ka jiraan colaado.