Warbixin Baaritaan ah oo ay baahisay telefishinka Al Jazeera ayaa soo bandhigay khasaaraha bani’aadannimo ee ay sheegeen qoysas rayid ah inay kala kulmeen duqeymo cirka ah oo Mareykanku ka fuliyay agagaarka degmada Jamaame ee gobolka Jubbada Hoose, kuwaas oo dhacay bishii Nofeembar 2025.
Warbixinta oo la daabacay 20-kii Oktoobar 2026 ayaa ka warramaysa dad rayid ah oo sheegay inay ku waayeen ehelladoodii, carruur ay dhaawacyo culus soo gaareen iyo qoysas ku qasbanaaday inay ka barakacaan deegaannadooda. Arrintan ayaa mar kale dhalisay su’aalo ku saabsan saameynta hawlgallada cirka ee Mareykanka ka wado Soomaaliya iyo isla xisaabtanka khasaaraha rayidka.
Al Jazeera ayaa sheegtay in hawlgallada cirka ee Mareykanka ee Soomaaliya ay si weyn u kordheen intii uu Donald Trump xilka madaxweynaha hayay. Xogta taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) ayaa muujinaysa in la diiwaangeliyay 84 duqeyn ilaa dhammaadkii Sebtembar 2026, halka hay’adda New America Foundation ay muddadaas diiwaangelisay 88 duqeyn.
Mid ka mid ah dadka ay Al Jazeera wareysatay ayaa ah Maryan Xaaji Cabdi Guuleed, oo sheegtay in saddex ka mid ah lixdeeda carruur ah ay ku dhaawacmeen duqeymihii ka dhacay agagaarka Jamaame. Wiilkeeda Cabdulqaadir Saalax oo toddoba jir ahaa markii uu dhaawacmay ayaa firir bir ah kaga jiray jirkiisa, taas oo qoyska ku qasabtay inay raadiyaan daryeel caafimaad oo ay ku adkaatay helitaankiisu.
Warbixintu waxay sidoo kale soo bandhigtay sheekada Cali Aadan Boroow, oo sheegay in xaaskiisa oo sagaal bilood uur lahayd iyo ilmihii ay sidday ay ku dhinteen weerarka. Qoys kale, oo uu hoggaamiyo Nuur Cali Nuur, ayaa sheegay in xaaskiisu ay naafo ka noqotay dhaawacyo ka soo gaaray intii ay socdeen duqeymaha iyo dagaallada.
Sida ay Al Jazeera werisay, shabakad dabagal oo uu hoggaamiyo Xafiiska Qaramada Midoobay u qaabilsan Qaxootiga (UNHCR) ayaa diiwaangelisay dhimashada 12 qof oo rayid ah intii u dhexeysay 16-kii iyo 18-kii Nofeembar 2025. Shabakadda ayaa sidoo kale sheegtay in 22,800 oo qof ay ka barakaceen Jamaame iyo deegaannada ku dhow muddo saddex maalmood ah.
Si kastaba ha ahaatee, warbixintu waxay caddeysay in khasaaraha la diiwaangeliyay uu dhacay xilli ay jireen duqeymo cirka ah iyo dagaallo dhulka ah, sidaas darteedna aan si toos ah loo xaqiijin karin cidda mas’uulka ka ahayd dhimasho kasta.
AFRICOM ayaa Al Jazeera u sheegtay inay baaritaan ku samaysay wararka sheegaya in 10 ilaa 12 qof oo rayid ah lagu dilay, isla markaana la burburiyay guryo iyo goobo ganacsi. Taliska ayaa sheegay in xogtii uu baaray aysan gaarin heerkii caddaynta ee uu u baahnaa si uu u go’aamiyo in ay u badan tahay in duqeymaha Mareykanku sababeen khasaarahaas.
Jawaabta AFRICOM ma caddaynayso in waxyeello rayid ahi aysan dhicin, balse waxay muujinaysaa in talisku sheegay inuusan helin caddayn ku filan oo uu mas’uuliyadda khasaaraha ugu nisbeeyo hawlgalladiisa. Al Jazeera ayaa sidoo kale sheegtay in AFRICOM aysan si cad uga jawaabin su’aalaha ku saabsan in baarayaashu la kulmeen dadkii ka badbaaday weerarrada, ehellada dhibbanayaasha ama markhaatiyaal kale.
Baaritaanku wuxuu sidoo kale soo qaaday su’aalo ku saabsan habka loo aqoonsado dadka la beegsanayo. Kiis kale oo ka dhacay gobolka Sanaag, AFRICOM ayaa sheegtay inay duqeysay Cumar Cabdullaahi, oo ay ku tilmaantay ganacsade hubka u qaabilsan maleeshiyaadka Al-Shabaab. Hase yeeshee, waaxda dembi-baarista Puntland ayaa sheegtay inuusan lahayn diiwaan dembiyeed, halka wasiirka difaaca Soomaaliya uu su’aal geliyay sababta loo beegsaday.
Dhanka kale, hay’adda Airwars ayaa diiwaangelisay ugu yaraan 216 qof oo rayid ah oo lagu dilay ama lagu dhaawacay duqeymaha Mareykanka ee Soomaaliya intii u dhexeysay 2007 iyo dhammaadkii May 2025. Tiradani waxay ku salaysan tahay kiisaska ay hay’addu diiwaangelisay, mana aha qiyaas muujinaysa khasaaraha guud ee dhabta ah.
Mareykanka ayaa sheegay in hawlgalladiisa Soomaaliya ay bartilmaameedsanayaan maleeshiyaadka Al-Shabaab iyo kooxda Daacish ee Soomaaliya, kuwaas oo uu ku tilmaamay khatar amni. Hase yeeshee, warbixinta Al Jazeera waxay iftiimisay dhibaatada ay qoysaska rayidka ahi sheegeen inay kala kulmeen hawlgalladaas iyo baahida loo qabo in si hufan loo baaro eedeymaha ku saabsan khasaaraha dadka aan dagaalka ku jirin.
