Maamulka Somaliland ayaa mar kale muujiyey sida uu diyaarka ugu yahay in Itoobiya ay ka faa’iidaysato dekedda Berbera iyo marin-badeedka ku yaalla xeebaha Somaliland, iyadoo arrintan ay kusoo beegmayso xilli uu weli taagan yahay khilaafka diblomaasiyadeed ee ka dhashay damaca Itoobiya ee helitaanka marin ay bad ku gaarto.
Wasiirka Arrimaha Dibadda Somaliland, Cabdiraxmaan Daahir Aadan Bakaal, ayaa wareysi uu siiyey telefishinka Sky news Arabia ku sheegay in Itoobiya ay Somaliland u tahay dal walaal ah iyo saaxiib dhow, isaga oo muujiyey in maamulkiisu diyaar u yahay iskaashi dhinaca dekedaha, ganacsiga iyo marin-badeedka ah.
Hadalkan ayaa muujinaya muhiimadda ay Somaliland siinayso xiriirka ay la leedahay Itoobiya, oo ah dal aan lahayn xeeb, isla markaana muddooyinkii dambe si cad u muujinayey baahida uu u qabo marin-badeed uu uga faa’iidaysto ganacsigiisa iyo isku socodka badeecadaha.
Dekedda Berbera ayaa ka mid ah kaabayaasha dhaqaale ee ugu muhiimsan Somaliland, waxaana maamulku doonayaa in dekeddaas ay door weyn ka qaadato isku xirka ganacsiga Geeska Afrika, gaar ahaan Itoobiya oo leh suuq ballaaran iyo baahi joogto ah oo la xiriirta soo dejinta iyo dhoofinta badeecadaha.
Itoobiya ayaa muddo dheer raadineysay fursado ay ku ballaariso marinnada ay u adeegsato ganacsiga caalamiga ah. Inkasta oo qayb weyn oo ka mid ah ganacsigeeda badda uu maro dekedaha dalka Jabuuti, haddana isticmaalka dekedo kale oo gobolka ku yaalla ayaa siin kara fursado dheeraad ah oo dhinaca gaadiidka, ganacsiga iyo isku socodka badeecadaha ah.
Somaliland ayaa dhinaceeda u aragta in xiriirka ganacsi ee Itoobiya uu sare u qaadi karo dhaqaalaha Berbera, kordhin karo dhaqdhaqaaqa badeecadaha, isla markaana xoojin karo kaalinta ay dekeddu ku leedahay ganacsiga gobolka.
Hadalka wasiirka ayaa sidoo kale muujinaya in maamulka Somaliland uu doonayo in xiriirka Itoobiya uusan ku koobnaan arrimaha siyaasadda, balse uu gaaro iskaashi dhaqaale oo ku salaysan dekedaha, gaadiidka, maalgashiga iyo ganacsiga xuduudaha isaga gudba.
Xiriirka labada dhinac ayaa si weyn loo hadal hayey tan iyo 1-dii Janaayo 2024, markii Itoobiya iyo Somaliland ay kala saxiixdeen heshiis is-afgarad oo muran badan dhaliyey.
Heshiiskaas ayaa la xiriiray helitaanka marin-badeed ay Itoobiya isticmaasho iyo arrimo kale oo dhinaca iskaashiga ah. Somaliland waxay heshiiska u aragtay fursad ay ku xoojin karto xiriirka Itoobiya, halka dowladda Federaalka Soomaaliya ay si adag uga hortimid, iyadoo ku adkaysatay ilaalinta midnimada iyo madaxbannaanida dhuleed ee Soomaaliya.
Muranka ka dhashay heshiiskaas ayaa sababay xiisad diblomaasiyadeed oo gobolka saamaysay, waxaana muhiimad gaar ah yeeshay su’aasha ku saabsan sida Itoobiya ku heli karto marin-badeed iyada oo la ilaalinayo madaxbannaanida iyo danaha dalalka gobolka.
