Warbixin cusub oo ay soo saartay International Crisis Group (ICG) ayaa ka digtay in Soomaaliya ay wajihi karto kala-guur weyn oo dhinaca amniga ah, xilli ay mugdi ku jiro mustaqbalka taageerada caalamiga ah ee howlgalka Midowga Afrika ee AUSSOM.
Warbixinta ayaa diiradda saartay ku-tiirsanaanta AUSSOM ee taageerada Qaramada Midoobay, gaar ahaan UNSOS, oo door muhiim ah ka qaata sahayda iyo adeegyada ay u baahan yihiin ciidamada howlgalka.
ICG waxay tilmaantay in AUSSOM uu si weyn ugu tiirsan yahay UNSOS, oo bixisa taageero ay ka mid yihiin cuntada, biyaha, shidaalka iyo gaadiidka, iyadoo sidoo kale taageero la siiyo saldhigyada ciidamada howlgalka ee ku yaalla koonfurta Soomaaliya.
Warbixintu waxay sheegtay in tirada ciidamada AUSSOM ay hoos uga dhacday ku dhowaad 22,000 askari bartamihii 2010-meeyadii, iyadoo hadda lagu qiyaasayo ku dhowaad 12,000 askari, xilli howlgalka uu wajahayo caqabado dhaqaale.
Dhanka kale, ICG waxay sheegtay in ciidamada Soomaaliya ay sannadihii u dambeeyay kor u qaadeen awooddooda, iyadoo in ka badan 10,000 askari lagu tababaray taageero ay bixiyeen dalal ay ka mid yihiin Türkiye, Imaaraadka Carabta iyo Eritrea.
Si kastaba ha ahaatee, warbixintu waxay tilmaantay in ciidamada Soomaaliya aysan weli si buuxda ula wareegi karin dhammaan waajibaadka amni ee AUSSOM, iyadoo meelaha qaar ay weli u baahan yihiin taageero dibadeed.
ICG waxay sidoo kale xustay in khilaafaadka siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada, gaar ahaan Puntland iyo Jubaland, ay caqabad ku noqon karaan dhismaha ciidan qaran oo mideysan iyo isku-duwidda howlaha amniga.
Warbixintu waxay sidoo kale soo bandhigtay muhiimadda heshiisyada amni ee Soomaaliya ay la leedahay Uganda, Kenya iyo Itoobiya, iyadoo sheegtay in heshiisyada noocaas ah ay suuragal ka dhigi karaan in ciidamo ka socda dalalkaasi ay sii joogaan Soomaaliya haddii AUSSOM hoos u dhaco ama uu dhammaado.
Turkiga ayaa sidoo kale lagu xusay inay leedahay door sii kordhaya oo dhinaca amniga Soomaaliya ah, iyadoo dalkaasi tababaray kumannaan askari Soomaaliyeed, halka Mareykankuna uu sheegay inuu sii wadi doono howlgallada uu si gaar ah uga fuliyo Soomaaliya ee ka dhanka ah Al-Shabaab.
ICG waxay ka digtay in haddii taageerada UNSOS ay si buuxda u dhammaato, ay adkaan karto in AUSSOM uu ku sii shaqeeyo qaabkii hore, iyadoo meelaha ay ciidamada Midowga Afrika ka baxaan ay wajihi karaan khataro amni oo ay ka mid yihiin weerarro ama dib-u-qabsasho ay sameeyaan Al-Shabaab.
Warbixintu waxay si gaar ah u xustay baahida loo qabo qorsheyaal lagu ilaalinayo magaalooyinka iyo waddooyinka istiraatiijiga ah, iyadoo ciidamada Soomaaliya iyo kuwa dalalka ay heshiisyada amni la leedahay Dowladda Federaalka ay door ka qaadan karaan.
ICG waxay ku talisay in Dowladda Soomaaliya iyo saaxiibbadeeda caalamiga ah ay si degdeg ah u diyaariyaan qorshe cusub oo amni, ka hor isbeddellada laga filayo howlgalka UNSOS iyo AUSSOM.
Hay’adda ayaa sidoo kale sheegtay in iskaashi ku dhisan heshiisyo laba geesood ah uu Soomaaliya siin karo waqti ay ku xoojiso ciidamadeeda, balse ay jirto khatar ah in xiriirrada amni ee kala duwan ay dalka u kala qaybiyaan aagag saameyn oo kala duwan haddii aan la helin hannaan qaran oo mideeya ciidamada iyo qorshayaasha amni.
Ugu dambeyn, ICG waxay sheegtay in xal waara oo dhinaca amniga ah uu ku xirnaan doono awoodda Soomaaliya ay ku dhisan karto ciidan qaran oo awood u leh inuu si madax-bannaan u qaado mas’uuliyadda amniga dalka, iyadoo loo baahan yahay in sidoo kale wax laga qabto khilaafaadka siyaasadeed ee gudaha.
